| Αρχική | Η πάλη | Η Ελασσόνα | Σύνδεσμοι | Επικοινωνία |

Παλαίστρα Ελασσόνας

Πάλη

Η Ελασσόνα

Η Ελασσόνα είναι μια σύγχρονη κωμόπολη που διακρίνεται για τη γεωγραφική της θέση και την ιστορική της παρουσία. Ακουμπάει τις πλάτες της στον Όλυμπο και εκτείνεται στην κοιλάδα του ποταμού Τιταρήσιου. Ένα παρακλάδι του ποταμού κόβει την άκρη της πόλης και μια γέφυρα την ενώνει. Από πάνω υψώνεται, κάπως απότομα, ο πευκόφυτος λόφος με το μοναστήρι της Παναγίας της Ολυμπιώτισσας καρφωμένο ψηλά. Από κεί η πόλη είναι παιχνίδι και το μάτι χάνεται στο θολό ορίζοντα του κάμπου.

Για να μπορέσει να απολαύσει κανείς αυτό το θέαμα αρκεί να ακολουθήσει τον δρόμο που χαράχτηκε έξω από την καινούργια γέφυρα του Τυρνάβου και απέχει 42 χλμ. Β.Δ. της Λάρισας. Ένας άλλος δρόμος προσέγγισης της πόλης είναι από την Κατερίνη 72 χλμ., χρησιμοποιώντας την παλιά Εθνική οδό, που σ' όλες τις εποχές του χρόνου παρέχει ιδιαίτερες εικόνες, καθώς περνά μέσα από τις πλαγιές του Ολύμπου.

Τοποθετημένη η Ελασσόνα σ' αυτό το γεωγραφικό σημείο της Ελλαδίτικης περιοχής, δηλαδή σ' ένα συγκοινωνιακό κόμβο που ενώνει τη Νότια Ελλάδα και τη Θεσσαλία με τη Δυτική Μακεδονία και την υπόλοιπη Βόρεια Ελλάδα, είναι φυσικό να "κουβαλάει" μαζί της μια μακραίωνη παράδοση και αξιόλογη ιστορία. Στην περιοχή αυτή βρίσκονταν η αρχαία Περραιβία που το παλιότερο όνομά της ήταν Δωρίδα, με σπουδαιότερη πόλη την Ολοοσών - "Λευκή πόλη" όπως την αποκαλεί ο Όμηρος, ο οποίος παραθέτει την πληροφορία πως με ηγεμόνα τον Πολυποίτη πήρε μέρος στην εκστρατεία της Τροίας.

Αργότερα, με την εμφάνιση των Μακεδόνων οι κάτοικοι δέχονται το Φίλιππο Β' και βοηθούν με το αξιόμαχο ιππικό τους την πραγμάτωση της ιδέας για Πανελλήνια ενότητα. Συνεχίζουν την βοήθεια τους και στην εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου, μετά τον θάνατο του οποίου απομακρύνονται από την επιρροή των Μακεδόνων.

Την περίοδο των μεσαιωνικών χρόνων όπως και σε ολόκληρη την Ελλάδα έτσι και στην περιοχή της Ελασσόνας σημειώνονται αρκετές μεταβολές στην κοινωνικοοικονομική ζωή των κατοίκων της. Διάδοση και επικράτηση Χριστιανισμού, εισαγωγή νέων καλλιεργειών στην εκμετάλλευση γης, ανάπτυξη βιοτεχνίας καθώς επίσης και αλλεπάλληλες βαρβαρικές επιδρομές που αναστατώνουν την περιοχή. Σημειώνεται, λοιπόν πως οι Γότθοι τον 4ο αι., οι Ούννοι και οι Σλάβοι τον 6ο αι. κάνουν επιδρομές στην Ελασσόνα και επιδιώκουν την κυριαρχία της. Κατά την Βυζαντινή εποχή η περιοχή δοκιμάστηκε από τις επιδρομές των Βουλγάρων (10ος αι.) των Βλάχων και των Νορμανδών (11ος αι.), των Φράγκων (12ος αι.) των Σέρβων και των Αλβανών (14ος αι.). Το 1420 οι Τούρκοι καταλαμβάνουν τη Θεσσαλία και την Ελασσόνα. Για 500 σχεδόν χρόνια η Ελασσόνα, παραμένει σκλαβωμένη στους Τούρκους. Η απελευθέρωση από τον Τούρκικο ζυγό έρχεται στις 6 Οκτωβρίου του 1912 με την αρχή των Βαλκανικών πολέμων, κατά τη διάρκεια των οποίων αποτέλεσε η Ελασσόνα την πρώτη πόλη που απελευθέρωσε ο Ελληνικός στρατός μετά από σκληρές μάχες. Μετά την Μικρασιατική καταστροφή και την ανταλλαγή των πληθυσμών, η πόλη αποκτά καθαρό Ελληνικό πληθυσμό.

Σήμερα η Ελασσόνα έχει 12.000 περίπου κατοίκους, που ασχολούνται κυρίως με την γεωργία και την κτηνοτροφία. Καθώς αποτελεί έδρα επαρχείου και έχει στο δυναμικό της αρκετές δημόσιες υπηρεσίες και βιοτεχνικές μονάδες, παρουσιάζει αξιόλογη δραστηριότητα σ' όλους τους ζωτικούς τομείς και στηρίζεται σε μία αγορά που φημίζεται για την ποικιλία και την ανταγωνιστικότητα των τιμών όλων των αγαθών. Φημίζεται όμως για τα αγνά προϊόντα της, τυροκομικά αγαθά, οπωροκηπευτικά, μέλι, κρασί, τσίπουρο καθώς και πρώτης ποιότητας κρεατικά. Μπορεί κανείς να προμηθευτεί τα αγαθά αυτά από τα καταστήματα, τα περισσότερα των οποίων βρίσκονται γύρω από την πλατεία, το κέντρο της πόλης στο οποίο οδηγούν όλοι οι δρόμοι. Εκεί μπορεί να ξεκουραστεί κανείς πίνοντας καφέ στα πολυάριθμα καφενεία της ή να συλλογιστεί πίνοντας το θεϊκό νέκταρ του Δία (τσίπουρο) στα γραφικά ουζερί και ταβέρνες.

Η πόλη όμως διακρίνεται και για έντονη πνευματική κίνηση, δραστήριους πολιτιστικούς συλλόγους και εκδίδει τέσσερις εφημερίδες. Ο πολιτιστικός οργανισμός του Δήμου Ελασσόνας και η Λαογραφική - Αρχαιολογική Εταιρία, πραγματοποιούν όλο το χρόνο διαλέξεις, εκθέσεις (ζωγραφικής, φωτογραφίας) και κυρίως χορευτικές εμφανίσεις, που στηρίζονται στην ενεργό παρουσία πεντακοσίων νέων. Ωστόσο και ο αθλητισμός στην πόλη είναι έντονος. Έντεκα αθλητικά σωματεία με αντικείμενα όπως μπάσκετ, βόλεϊ, ποδόσφαιρο, πολεμικές τέχνες, αντισφαίριση, στίβο, ποδηλασία, ορειβασία, σκι, ενόργανη, πάλη, έχουν προσφέρει στην Ελασσόνα σημαντικές αθλητικές διακρίσεις. Στο σημείο αυτό πρέπει να γίνει αναφορά στο γεγονός πως οι λάτρεις των χειμερινών σπορ και της ορειβασίας μπορούν να ικανοποιήσουν τις επιθυμίες τους ανεβαίνοντας στον μυθικό Όλυμπο, καθώς το χιονοδρομικό κέντρο "Βρυσοπούλες" απέχει από την πόλη μόλις 40 χλμ.

Για τον επισκέπτη η πόλη της Ελασσόνας και οι γύρω δρόμοι της ομώνυμης επαρχίας έχουν να προσφέρουν πολλά αξιοθέατα. Αρχικά αξίζει να αναφέρουμε πως μπορεί κανείς να επισκεφθεί τη Μονή της Παναγίας της Ολυμπιώτισσας, του 14ου αιώνα, με βιβλιοθήκη και σπάνια κειμήλια. Ιδρύθηκε, όπως εικάζουν ιστορικές πηγές, από τον αυτοκράτορα Ανδρόνικο Β' Παλαιολόγο. Αξιοπρόσεχτες είναι οι τοιχογραφίες, Μακεδονικής σχολής, με ζωηρά χρώματα. Θαυμάσιας τέχνης είναι το ξυλόγλυπτο τέμπλο. Η Μονή είναι χτισμένη στο λόφο της αρχαίας Ακρόπολης. Το μουσείο Φυσικής Ιστορίας αποτελεί ένα ακόμη σημείο επίσκεψης. Τέλος, στο εσωτερικό της πόλης μπορεί να παρατηρήσει κανείς, το τοξωτό γιοφύρι του 15ου αι. (στα ρίζα του λόφου της Ολυμπιώτισσας), το παλιό τελωνείο, μερικά αρχοντικά και το τζαμί που δίνουν χρώμα στην πόλη.

Βέβαια ολόκληρη η επαρχία μπορεί να συναρπάσει τον περιηγητή. Στα Β.Δ. της Ελασσόνας, στις πλαγιές του Ολύμπου η Μονή της Αγίας Τριάδας Σπαρμού, με αξιόλογες τοιχογραφίες του 1633. Το τοπωνύμιο μπορεί να συνδεθεί με τους Σπαρτούς (οπλισμένοι άντρες που ξεφύτρωναν από τη γη όταν ο Κάδμος έσπειρε τα δόντια του δράκοντα). Λίγο πιο ψηλά, 36 χλμ. Β. χτισμένο στον Όλυμπο σε υψόμετρο 1.160 μ. το Λιβάδι, με 3.500 κατοίκους, είναι φημισμένο θερινό θέρετρο με καλό κλίμα. Έχει ξενώνα και καλές ταβέρνες. Το Λιβάδι είναι πατρίδα του αγωνιστή του 1821 Γεωργάκη Ολύμπιου το σπίτι του οποίου μπορεί κανείς να επισκεφθεί. Πιο χαμηλά υπάρχουν διάσπαρτα, σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα. Στο Πύθιο, στη Δολίχη, στην Άζωρο έχουν βρεθεί αρχαία τείχη, αγάλματα και νομίσματα. Νοτιοδυτικά της Ελασσόνας 12 χλμ. Περίπου, βρίσκεται το Δομένικο που δεσπόζει στην κοιλάδα του Τιταρήσιου. Εκεί βρίσκονται οι αρχαίες Χαιρετείες. Πάνω από το σημερινό χωριό διακρίνονται οι αρχαίοι ογκόλιθοι και λείψανα της Ακρόπολης του 4ου αι. π.Χ. καθώς και τα βυζαντινά λείψανα του τείχους του Ιουστινιανού. Παλαιότατη είναι και η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, στο λόφο της Ακρόπολης. Ανατολικά της Ελασσόνας, 4 χλμ. βρίσκεται η Τσαριτσάνη. Ιστορικό χωριό με πλούσια δραστηριότητα την εποχή της Τουρκοκρατίας. Πατρίδα του Δάσκαλου του Γένους "Οικονόμου εξ' Οικονόμων" ιδρυτή της "Οικονόμειου Σχολής". Υπήρχε Συνεταιριστικός Οργανισμός με έντονη δραστηριότητα ανάλογης του Συνεταιρισμού των Αμπελακίων. Υπάρχουν ακόμη αρκετές Βυζαντινές εκκλησίες που αξίζουν την προσοχή μας. Το Κεφαλόβρυσο 14 χλμ. Δ. με την τεχνητή λίμνη, το πανέμορφο τοπίο και το σπήλαιο που ανακαλύφθηκε πρόσφατα (αναξιοποίητο ακόμη) προσφέρεται για σύντομη εκδρομή και φρέσκο ψάρι (πέστροφα) από τη λίμνη. Αλλά και ο ίδιος ο Όλυμπος με τα 1.700 είδη σπάνιων και μη φυτών, τη βαριά ιστορία, τους μύθους και την αγριοπανίδα μας καλεί να τον γνωρίσουμε.

Ευκαιρία να δει κανείς από κοντά τα αξιοθέατα της ευρύτερης περιοχής της επαρχίας Ελασσόνας είναι τα "ελευθέρια" εορταστικές εκδηλώσεις, με ποικιλία θεμάτων για την απελευθέρωση της πόλης από τους Τούρκους, στις αρχές Οκτωβρίου, το καρναβάλι, η γιορτή φέτας το Μάιο και η Εμποροπανήγυρη στις αρχές Σεπτεμβρίου.

Η Ελασσόνα και η επαρχία της είναι σήμερα μια περιοχή που θα συγκινήσει κάθε επισκέπτη, μια γραφική γωνιά της πατρίδας μας που αξίζει να την επισκεφθεί κανείς.

Ι. Σ.
 

Αθλητικός Σύλλογος Επαρχίας Ελασσόνας «Παλαίστρα»